Een transparante, geobjectiveerde en billijke verloning. Voor iedereen.

De recente verklaringen van SP.a-kopstukken en van staatssecretaris (en ex KBC-bankier) voor Overheidsbedrijven Bruno Tuytens over de wenselijkheid van transparantie en matiging van de topsalarissen, lijken me een prima aanleiding om andermaal eens op de materie in te gaan*. Want er wordt nogal wat humbug over het onderwerp verteld. Het debat wordt ook vrij oppervlakkig en/of met rammelende argumenten gevoerd.

Voor mij is de kwestie poepsimpel: loondifferentiatie is wenselijk/noodzakelijk en het loon en het totale vergoedingspakket van leidinggevenden, maar eigenlijk van iedereen, dient geobjectiveerd en vastgelegd op basis van competenties en resultaten. De hele problematiek heeft echter een morele en ethische dimensie en moet dan ook van uit dat perspectief bekeken worden. Terzake is Europese en zelf mondiale, maar dat laatste is wellicht te hoog gegrepen, regel- of wetgeving noodzakelijk. Maar in afwachting hiervan doen ondernemingen en andere organisaties zoals (semi)overheidsbedrijven er verstandig aan om zelf maatregelen te nemen. Die dienen gestoeld op maximale transparantie, objectieve maatstaven en billijkheid van het totale verloningspakket - van iedereen, niet enkel van de top.

Een loonspan van 1 tot 20 is in moreel opzicht de bovengrens. Persoonlijk lijkt me een loonspanning van 1 tot 7 voldoende/ideaal. Dat wordt trouwens gesteld door managementdenker Charles Handy. De onlangs overleden managementgoeroe Peter Drucker was voorstander van een loonspan van 1 tot 20. Ik herinner me een interview met Peter Leyman gedelegeerd bestuurder van Volvo Cars Gent (en een van de weinige HR-managers die tot de top is doorgegroeid) in, denkelijk, Vacature waarin hij stelde dat hij slechts drie keer meer verdiende dan de laagst betaalde medewerker in zijn organisatie. En in de Trends verklaart Xavier Verboven, de afscheidsnemende topman van het ABVV, dat de loonspan bij de socialistische vakbond één tot drie bedraagt. Dat is enigszins verwonderlijk want een paar weken later stelde Chris Reniers, algemeen secretaris van de overheidsvakbond ACOD (een onderdeel van het ABVV) dat de loonspanning binnen de ACOD 1 tot 3,5 is, maar soit. Van mij (en Charles Handy) mag het dus gerust meer zijn. Voor de goede orde: ik vind de vergoedingen ('verdiensten') van sommige sportlui en andere 'vedetten' eveneens buitenissig en immoreel.

Ondanks dat al die dikverdieners via de belastingen een gedeelte (toegegeven: voor de hoogste schijven te groot gedeelte want hoger dan 50 %) van hun inkomen wordt afgeroomd, houden ze netto nog steeds een aanzienlijk pak duiten over. Dat valt nog steeds in ethisch opzicht noch op basis van hun reële prestaties te verantwoorden. Ook hier moet iets aan gedaan. Idem dito met de buitenissige winsten, al dan niet gerealiseerd via de verkoop van bedrijven/aandelen. Daar wees BIAC-voorzitter (en Arinso-bestuurder) Luc Van den Bossche terecht op in het VRT-duidingsprogramma Terzake. Als voorbeeld haalde hij zijn eigen bedrijf aan waar een aandeelhouder die uit het kapitaal stapte op het moment van de privatisering een meerwaarde van om en bij de 400 % op zijn oorspronkelijke investering realiseerde. Echt uniek is dat trouwens niet want de privé-aandeelhouders van Belgacom (de buitenlandse telecomoperatoren Ameritech, Tele Denmark en Singapore Telecom, de Belgische banken Dexia en KBC en de holding van de familie Boël, Sofina - verenigd in het consortium ADSB) haalden op hun initiële investering uit 1996 (1,82 miljard frank) op zes jaar tijd (tussen 1996 en 2003) een rendement van 334 procent.

Zonder een grondige hervorming van de personenbelasting, gecombineerd met de invoering van een vermogensbelasting (die er trouwens komt) is het debat over de vergoeding van de topmanagers trouwens niet zinvol, zijn maatregelen op dat vlak eigenlijk dweilen met de kraan open. Die noodzakelijke fiscale hervorming moet een daadwerkelijk en optimaal sociaal herverdelend effect hebben. Maar deze ingreep is onzinnig zonder verbetering van de efficiëntie van het overheidsapparaat. Het terugdringen van het aantal ambtenaren, maar ook van het aantal verkozenen, is daar een onderdeel - geen doel op zich !- van. Uitgangspunt op dat vlak dient te zijn: het realiseren van zo goed mogelijke en voor iedereen toegankelijke dienstverlening met zo weinig mogelijk middelen/tegen een zo laag mogelijke prijs.

Enkele feiten en cijfers. Een enquête uit 2002 van de zakenbladen Trends en Tendances toont aan dat een meerderheid van de Belgische bedrijfsleiders een glazen huispolitiek inzake verloning van bestuurders van beursgenoteerde bedrijven gunstig gezind is. Slechts 37% van de Vlaamse managers vindt de bekendmaking van die vergoeding een inbreuk op de privacy. 28 % is van mening dat de beoogde transparantie een gevaar is voor de sfeer en goede werking van het bedrijf. Aan 75 ten honderd van de ondernemers (Nederlands- en Franstaligen) wijst echter een uitbreiding van de transparantiefilosofie naar niet-beursgenoteerde bedrijven radicaal af.

Uit een onderzoek van eveneens Trends en Tendances van vorige jaar blijkt dat een directielid van een Bel20-bedrijf in 2004 gemiddeld 827.834 euro zonder opties, en 934.912 mèt, verdient. Dat cijfer is het gemiddelde voor de zeventien bedrijven die in 2004 het loon van hun directieleden bekendmaakten. Hun inkomen was op een jaar met 10% gestegen (terwijl dat van de 'gewone' medewerkers maximaal iets van een 3 procent kon stijgen gezien de loonstopwet). Van de zes CEO's die voor dat jaar hun loon bekendmaakten, was Fortis-topman Anton Van Rossum met 2,4 miljoen euro de best betaalde, al verdiende de toenmalige InBev-topman John Brock tussen 4,2 en 5,3 miljoen euro. (Ondertussen zijn er nieuwe gegevens over de lonen van de Belgische CEO's. Uit het recente jaarverslag van Belgacom blijkt bijvoorbeeld dat topman Didier Bellens 1,5 euro in vast en variabel loon, aangevuld met een pensioenvergoeding van 0,3 miljoen euro en aandelenopties ter waarde van 350.000 euro. Ook heeft hij een zogenaamde 'gouden parachute' van 5,4 miljoen euro bij ontslag, aangevuld met een jaarloon van 1,5 miljoen euro. Dat is, zoals Trends bekend maakte, aanzienlijk meer dan zijn Nederlandse KPN-collega die nochtans een bedrijf leidt dat qua omzet en aantal medewerkers groter is dan Belgacom en inzake rentabiliteit beter scoort. Om die reden maar ook omdat een jaarlijkse verloning van ruim 2,2 miljoen euro zowat 60 keer meer is dan het salaris van de laagstverdiener bij Belgacom (die pakweg 30.000 euro per jaar trekt, wat wellicht een overschatting is) vind ik het inkomen van Didier Bellens en alle andere grootverdienders, zeg maar ordinaire graaiers, indecent. De exuberante vergoeding van Belgacom-CEO Bellens, die met zijn 2,2 miljoen euro per jaar zijn collega-overheidsmanagers en bijna ook alle Belgische privé-managers achter zich laat, valt ook niet te verklaren door de aandeelhouderswaarde die de man creëerde: de beurskapitalisatie van Belgacom verminderde met 1.180 euro voor elke euro die Bellens in zijn loonzakje vond op het einde van het jaar.(Tussen haakjes: kan de jury voor de samenstelling van de genomineerden voor de verkiezing van de HR-manager van het jaar niet een paar ethische criteria toevoegen aan zijn (tot hiertoe ongekende) lijst van selectie- en beoordelingscritaria: zoals bijvoorbeeld/onder meer de loonspan in de organisatie en de mate waarin de verloning van de CEO rationeel te verklaren valt?)

Een Trends-enquête van vorig jaar (bij ruim 545 gedelegeerd bestuurders, algemeen directeurs en bedrijfsleiders) releveerde dat toplui van het Belgische bedrijfsleven CEO-lonen boven de 800.000 euro onverantwoord vinden. 40% van de respondenten w

8/5/2006 door Marc Ernst

HRM-weblog van Marc Ernst

 
'Echt nieuws is informatie die iemand niét gepubliceerd wil zien'
(Christian Van Thillo, CEO De Persgroep)


'Het is tijd om te bepalen waar het allemaal op staat'
(Bram Vermeulen & Freek de Jonge)


'Schop de mensen, tot ze een geweten krijgen.' 'Wat heeft het alles voor zin?' (L.P. Boon)

'Anger is a gift' (Zack de la Rocha/Rage Against The Machine)

op hrmblogs.net
www (via google)

Blogs uit mijn 'vroeger leven'

Archief van blogs die ik eerder op hrm.net publiceerde