Opleiding doet productiviteit stijgen

Een recent Nederlands onderzoek - dat, voor zo ver mij bekend, in België/Vlaanderen nog geen aandacht kreeg - draagt enkele interessante elementen aan in de discussie over de effectiviteit en het evalueren van opleidingen. Dat is, zoals geweten, een heikel punt. In zijn onvolprezen weblog had Marc Vermeulen (vermoedelijk de enige trainer/blogger van de lage landen) het er onlangs ook over. (Zie De triestige affaire van het evalueren van opleidingen.)

Het Nederlandse onderzoek - waarvan de resultaten gebundeld werden in het rapport 'Bedrijfsopleidingen geen weggegooid geld' - maakt deel uit van het programmaonderzoek 'MKB en Ondernemerschap' en is uitgevoerd door EMI, een research-bureau gespecialiseerd in sociaal-economisch beleidsonderzoek voor overheden. Dat programma wordt gefinancierd door het Ministerie van Economische Zaken. MKB staat voor Midden en Klein Bedrijf en is dus het equivalent voor onze afkorting KMO. Het onderzoek richtte zich op bedrijven met minder dan 100 medewerkers.

In ons land is dergelijk en zelf vergelijkbaar onderzoek, dat bovendien door de overheid wordt geïnitieerd en betaald, onbestaande. Wél werd er ten lande al research gedaan (door het Hoger Instituut voor de Arbeid van de Universiteit Leuven, het Brusselse ICHEC en de Vlerick-school) naar het opleidingsbeleid van bedrijven en hun bestedingsgedrag op dat vlak. Of men onderzocht het effect van bepaalde overheidsmaatregelen, zoals de opleidingcheques. (Zie onderaan deze blog voor referenties van en link naar twee interessante Hiva-publicaties over opleidingsbeleid, in het algemeen en bij KMO's.)

Eigenlijk is de nieuwe Nederlandse studie niet zo spectaculaire en al bij al beperkt van opzet. Ze is niet echt revolutionair omdat de bevindingen er van al elders, in de VS en UK bijvoorbeeld, gemaakte werden. (Klik hier voor een overzicht van Engelstalige, meestal Amerikaanse, boeken over effectiviteit en ROI van opleidingen en bij uitbreiding van HRM).

Bovendien maakt ze hard wat elke VTO-er met gezond verstand en een beetje ervaring al vermoedde. Het empirisch en cijfermatig aantonen van 'vermoedens' is natuurlijk niet zonder belang. Het nieuwste Nederlandse onderzoek is vooral beperkt van opzet: het onderzocht enkel het verband na tussen opleiding en arbeidsproductiviteit. Maar dan wel enkel in de profit-sector. Een globale, veel bredere, meting van opleidingsbeleid dient echter ook andere elementen in rekening te nemen. Bijvoorbeeld: de kwaliteit van de prestaties (geleverde diensten, gemaakte producten), arbeidstevredenheid, verloop, rentabiliteit.

De belangrijkste bevinding van het onderzoek is dat opleiding kan leiden tot een hogere arbeidsproductiviteit. Voorwaarde is wel dat de trainingen worden afgestemd op de bedrijfsstrategie. Als er 1 procent meer werknemers op cursus gaan, stijgt de arbeidsproductiviteit met circa 2,3 procent. Maar dat geldt enkel voor bedrijven die sterk onderscheidende producten of diensten aanbieden (met dus een differentiatie-strategie). Bedrijven die vooral zo goedkoop mogelijk willen zijn (een zogenaamde 'kostenleiderschapstrategie' aanhangen), kunnen hun medewerkers beter niet teveel op cursus sturen, zo blijkt. En als ze het al doen, dan vooral om ze op korte termijn efficiënter te laten werken of één bepaalde vaardigheid te verbeteren. Profit-organisaties die een differentiatiestrategie hebben kunnen hun werknemers het beste naar opleidingen sturen die gericht zijn op meerdere onderwerpen of vaardigheden, gericht op de groep en op de lange termijn.

Zowel de afstemming tussen de kenmerken van de trainingen en de strategie als de afstemming tussen aantal/percentage werknemers dat een opleiding volgt en de strategie, blijkt van belang te zijn.De invloed van de afstemming tussen het percentage werknemers dat een opleiding volgt en de strategie op de bedrijfsprestaties blijkt verschillend te zijn per strategie. Bedrijven met een kostenleiderschapstrategie doen er beter aan om een relatief laag percentage werknemers een training te geven. Bedrijven met een differentiatie- of focus-differentiatiestrategie kunnen een hogere arbeidsproductiviteit realiseren door een groter aantal/percentage medewerkers een training te laten volgen.Omdat de onderzoekers geen inzicht hebben in de kosten die bedrijfsopleidingen met zich meebrengen, kunnen ze geen uitspraken doen over het effect van bedrijfsopleidingen op de winst.

Uit ander - nog te verschijnen - onderzoek van EIM (Is human resource management profitable for small firms?) blijkt wel dat er een positieve invloed is van arbeidsproductiviteit op winst.

Lees meer:

- Opleiding en ontwikkeling in KMO’s (Cahier 4: onderdeel van het onderzoek 'Personeelsbeleid in KMO’s', een studie naar de kenmerken van een effectief KMO-personeelsbeleid). Luc Sels, Jeroen Delmotte, Miet Lamberts & Geert Van Hootegem (Hiva, Universiteit Leuven, 2002)

- Twintig lessen over het bedrijfsopleidingsbeleid in Vlaanderen. Luc Sels, Joost Bollens & Dirk Buyens (Hiva, Universiteit Leuven, 2000).

14/4/2006 door Marc Ernst

HRM-weblog van Marc Ernst

 
'Echt nieuws is informatie die iemand niét gepubliceerd wil zien'
(Christian Van Thillo, CEO De Persgroep)


'Het is tijd om te bepalen waar het allemaal op staat'
(Bram Vermeulen & Freek de Jonge)


'Schop de mensen, tot ze een geweten krijgen.' 'Wat heeft het alles voor zin?' (L.P. Boon)

'Anger is a gift' (Zack de la Rocha/Rage Against The Machine)

op hrmblogs.net
www (via google)

Blogs uit mijn 'vroeger leven'

Archief van blogs die ik eerder op hrm.net publiceerde