Ondanks de bitsigheid en grimmigheid die haar kenmerkte, is de AGC-staking altijd de steun blijven genieten van zowel de groene als de rode vakbonden en dit aan beide zijde van de taalgrens. Voor hen waren naakte ontslagen en het gebrek aan daadwerkelijke wil vanwege de directie tot onderhandelen en informeren (sommigen spaken zelf van een overtreding van de Wet-Renault) immers onaanvaardbaar. De christelijke vakbond heeft zich echter wel iets nadrukkelijker dan de socialistische gedistantieerd van de excessen (intimideren van niet-stakers met inbegrip van de beschadiging van sommige van hun auto's, gijzelen van de directie enzovoort). Voor de socialistische vakbond - en heus niet enkel het Waalse FGTB - was de AGC-staking 'een voorbeeld in de strijd tegen de fataliteit van de bedrijfssluitingen' (dixit Caroline Copers, de nieuwe topvrouw van het Vlaamse ABVV in De Morgen).

Maar diezelfde vakbondsleiders begrepen maar al te goed dat men dat men vroeg of laat - en hoe vroeger hoe beter - moest onderhandelen en tot een eerbaar en aanvaardbaar compromis diende te komen. De groep werkwilligen, onder wie vooral bedienden en kaderleden, groeide immers alsmaar aan en ook hun druk werd groter: ze organiseerden zelfs een petitie om de vakbonden aan te zetten een sociaal akkoord te aanvaarden en de staking te beëindigen. Bovendien was het risico reëel dat de Japanse aandeelhouder de situatie zodanig beu werd dat koudweg tot de sluiting van de fabriek werd besloten. Maar ze wilden een zo genereus mogelijk sociaal akkoord bekomen. Wie kan ze ongelijk geven vooral gezien de niet onaardige winst die moederbedrijf Ashai Glass het jaar voordien maakte? Zo een sociaal akkoord krijgt men echter niet cadeau. De overeenkomst die na ruim drie maanden staking uit de bus kwam, hield onder meer in: 14 naakte ontslagen, 77 niet-verleningen van het arbeidscontract, ongeveer 107 spontane vertrekken en de niet-vervanging van de bruggepensioneerden (ongeveer 109 tussen medio 2005  en medio 2007). Een eerder verworpen voorstel voorzag vijf naakte ontslagen meer. De vrijwillige vertrekkers kregen een ontslagpremie van 13.000 euro, 500 euro meer dan in het vorige voorstel. De conventie bepaalde ook de schrapping van de zogenaamde zwarte lijst, die volgens de directie vooral bestond uit recalcitrante en extreemlinkse ‘delegees’ en arbeiders. Achteraf beschouwd maakte dat niet veel uit want uitgerekend diegenen die op die lijst voorkwamen, hebben het bedrijf al dan niet vrijwillig verlaten en dit met inbegrip van de syndicale afgevaardigden en gemandateerden, weliswaar na de opheffing van hun bescherming.

Als het Galverbel te doen was zich te ontdoen van de recalcitrante medewerkers, al dan niet vakbondsafgevaardigden, kan moeilijk ontkend worden dat men zijn doel bereikte. Maar de hamvraag is of dat werkelijk nodig was en zo ja of dat dan niet op een andere manier kon. Na talrijke gesprekken met diverse mensen die in het conflict een rol speelden of met het dossier vertrouwd zijn (onder meer met communicatiespecialisten die meerdere bedrijfssluitingen begeleidden), ben ik overtuigd dat een andere aanpak mogelijk was. Dat die er niet gekomen is, ligt volgens mijn diverse gesprekspartners - en ik ben geneigd ze hier in te volgen - vooral aan de directeur sociale zaken van Glaverbel.

Dat er iets schortte aan het sociale klimaat bij AGC in Fleurus en dat dit een nefaste invloed had op de rentabiliteit van de onderneming, die duidelijk minder performant was dan de overige vergelijkbare fabrieken uit de groep, leidt geen twijfel. Maar dat lag voor een stuk aan de talrijke managementwissels van de voorbije jaren, mismanagement en het uitblijven van toegezegde investeringen ‘wegens het slechte sociale klimaat’. Een vicieuze cirkel dus.

Eveneens is het duidelijk dat de syndicale delegatie van de fabriek niet bepaald uit doetjes bestond. Maar het waren ook geen criminelen. Ze proberen te criminaliseren (Marcel Van Aken vergeleek ze in Trends met de Siciliaanse maffia) of te diaboliseren was een onderdeel van de strategie van de directeur sociale zaken: als het dan al geen maffiosi waren, dan toch minstens communisten van de PvdA. Overal zag (en ziet!) hij infiltranten van de PvdA. Naar verluidt is dat een heuse dwanggedachte, een waarlijk trauma dat hij overgehouden heeft aan de staking bij Cockerill Yard in Hoboken in de tijd toen hij nog vakbondssecretaris was. Toegegeven: hun denkbeelden en methoden zijn perfide en verwerpelijk. Ik weet waar ik het over heb, geloof me vrij. Aan de universiteit werd ik door de Maoïsten als 'agent van de Israëlische Mossad' bestempeld omdat ik voorstander ben van onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen en van de twee-staten-oplossing. Dat laatste is weliswaar eerder ingegeven omwille van pragmatische redenen, want ik ben principieel en fundamenteel antizionist. Een paar jaar geleden omschreef ik in een publicatie de PvdA als 'rode fascisten' en ik neem daar geen letter van terug. Maar het fenomeen (of zoals u wilt: het probleem) van onverzettelijke antikapitalistische syndicalisten en dito extreem linkse elementen, van de PvdA of SAP (de Trotskistische groupuscule waar Vlaams minister Frank Vandenbroecke nog ooit lid van was), kent men overal en zeker in alle grote bedrijven. (Tussen twee haakjes: het 'probleem' van de PvdA bij AGC, situeerde zich vooral aan de fabriekspoort - niet binnen het bedrijf. Dat bepaalde arbeiders en misschien zelf vakbondsvertegenwoordigers, vooral van tweede garnituur, PvdA-sympathieën zouden hebben of zelf lid zijn van deze extreemlinkse partij is niet uit te sluiten maar hoe dan ook een marginaal gegeven (heel de PvdA is trouwens een marginaal fenomeen, als het ware een soort 'politiek/maatschappelijk rariteitenkabinet'. En in Wallonië al meer dan een jaar trouwens behoorlijk vleugellam sinds het ontslag van de vorige 'algemeen secretaris' van de partij. De invloed van de Trotskistische SAP,  het partijtje waatoe de vroegere syndicale hoofdelegee van Glaverbel-Gilly behoort, binnen de syndicale structuren en de Waalse arbeidersbeweging is wellicht even groot, zo niet groter, dan die van de PvdA maar daar wordt veel minder poeha over gemaakt.)  In tegenstelling tot bij AGC kan in de meeste gevallen/bedrijven die extreem linkse invloed 'beheersen'. Daarin slagen is mijn inziens een onderdeel van een degelijk, professioneel en eigentijds HR-beleid. Neem nu Lanxess, het vroegere Bayer, in Antwerpen. Ook ginds kent men een vrij militante syndicale delegatie en de aanwezigheid van de PvdA is in de bedrijven van het havengebied niet kleiner dan in de oude Waalse industriële bastions. Nochtans kende Lanxess geen enkele stakingsdag toen het zich verleden jaar ontdeed van 600 medewerkers. Het veralgemeende ge- of, volgens sommigen, misbruik van het brugpensioen zal daar wel debet aan zijn, maar toch.

In een eerdere weblog heb ik al uitgelegd waarom ik het onverstandig en onwenselijk vind om iemand die een staking van ruim 80 dagen achter de rug heeft (meer nog: ze niet heeft kunnen vermijden), te verkiezen tot HR-manager van het jaar. Ik deed dat op een onderbouwde en genuanceerde manier. En ik sta alles behalve alleen met mijn bedenkingen. Maar volgens Marcel Van Aken is het mij enkel te doen om hem te beschadigen en te besmeuren. Kijk, van zo veel gebrek aan genuanceerd denken of, beter, uiting van een manicheïstische denkwijze (dit slaat op de systematische verkettering door de Katholieke kerk van tegenstanders en dissidenten) zakt mijn broek af. Toen hij me aan de telefoon vertelde dat ik volgens hem 'zijn vel wil', begreep ik plots veel beter wat er zich heeft afgespeeld in de aanloop naar en tijdens het AGC-conflict. Marcel, die voor het overige best een toffe peer is en ook professioneel getoond heeft in tal van andere dossiers onconventioneel en creatief te kunnen denken, heeft er een handje van weg om overal vijanden te zien en om iedereen die het niet integraal met hem eens is, in het verdomhoekje te plaatsen. Zo deed Van Aken in dat zelfde telefoongesprek bijzonder smalend over twee, nochtans boven elke verdenking staande, criticasters van zijn aanpak tijdens de staking:  Robert Wauters (ex HR-directeur van Glaverbel en éminence grise van de sociale relaties, na zijn pensionering door zowel Belgacom als Sabena ingehuurd) en de voormalige en sinds kort eveneens gepensioneerde federale secretaris generaal van het FGTB Maurice Corbusier. Maar misschien zijn beiden volgens Van Aken wel cryptocommunisten en clandestiene PvdA’ers. Naar verluidt zou hij trouwens al her en der rondgestrooid hebben dat ik zelfs PvdA-sympathieën koester. U weet inmiddels beter. Een klassieke tactiek natuurlijk: als de boodschap niet bevalt, schiet dan op de boodschapper. Foei, Marcel. Zullen we dit eens rustig uitpraten, bij pot en pint?